niedziela, 11 czerwca 2017

Leki osłonowe nie tylko do antybiotyku

Moi Drodzy tym razem do napisania artykułu skłoniła mnie decyzja Prezesa Urzędu Rejestracji  Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych o zmianie kategorii dostępności leku "Ketonal" 50 mg firmy Sandoz. Krótko mówiąc... "Ketonal" w dawce 50 mg pod nazwą "Ketonal active" będzie dostępny w aptekach bez recepty. Decyzja wchodzi w życie 1 października 2017 roku, a więc... już niebawem. 

Osobiście nie chciałabym ten decyzji w żaden sposób komentować, natomiast dla przypomnienia... Już od jakiegoś czasu deksketoprofen w dawce 25 mg (jako "Dexak", czy "Katesse") jest preparatem OTC (bez recepty). Decyzja URPL jakoś mnie więc specjalnie nie powaliła na kolana. Sama nie do końca się z nią zgadzam... Ba... Ketoprofen w postaci żelu, czyli "Fastum", "Ketonal" itp dalej wydawany jest z apteki na podstawie recepty, a więc mamy mały paradoks, :) ale coraz więcej ich w farmacji niestety...

Osłona nie tylko do antybiotyku... 

Z racji na fakt, iż grupa niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które można kupić w aptece bez recepty ciągle się poszerza, a także z uwagi na ogromną popularność ibuprofenu, chciałabym zwrócić Wam uwagę na konieczność stosowania preparatów osłonowych. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji gdy sporadycznie łykniemy tabletkę ibuprofenu, ale jeśli dość często zdarza się Wam sięgać po leki przeciwbólowe, to i owszem. Warto chronić swój żołądek. Leki przeciwbólowe z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne) do których zaliczamy zarówno ibuprofen ("Ibuprom", "Ibum", "Nurofen") , jak i ketoprofen i jego pochodne ("Ketonal", "Dexak"), naproksen ("Aleve", "Naxii"), diklofenac ("Voltaren acti forte") mogą wywoływać działanie drażniące na śluzówkę przewodu pokarmowego. 

W przypadku terapii antybiotykiem należy stosować probiotyk, zaś przy stosowaniu leków przeciwbólowych jako preparat osłonowy stosuje się lek z grupy tzw. inhibitorów pompy protonowej (IPP). 

Do grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) zaliczane są tak zwane prazole. Bez recepty możemy kupić:
- omeprazol w dawce 10 mg ("Helicid control") i 20 mg (preparaty: "Bioprazol Bio Max", "Ortanol max")
- pantoprazol w dawce 20 mg ("Controloc control", "Anesteloc MAX", "Nolpaza control").

Są to leki stosowane w krótkotrwałym leczeniu objawów choroby refluksowej przełyku. Co w takim razie mają wspólnego z lekami przeciwbólowymi i dlaczego chronią przed ich działaniami niepożądanymi? 

Mechanizm działania NLPZ to hamowanie syntezy prostaglandyn, które odpowiadają za stan zapalny. Świetnie, bo szybko uporamy się z bólem i zwalczymy stan zapalny, ale jest też druga strona medalu. Zahamowaniu ulega także synteza prostaglandyn o działaniu ochronnym na śluzówkę żołądka i dlatego pojawia się efekt drażniący na śluzówkę żołądka. Swoje trzy grosze dokłada kwas solny, dlatego długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych może prowadzić do nadżerek i wrzodów. Właśnie dlatego stosując leki przeciwzapalne, warto stosować odpowiednią ochronę, czyli inhibitory pompy protonowej. Dzięki nim zmniejsza się produkcja kwasu solnego, a więc efekt drażniący jest na pewno mniejszy. :) 

W swojej codziennej praktyce zauważam, że lekarze zalecając pacjentowi terapią lekami przeciwzapalnymi nie zawsze pamiętają o ochronie. Warto więc wiedzieć, że jeśli długa terapia NLPZ to zawsze w duecie z IPP. ;)

I uwaga odnośnie właściwego dawkowania.
Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej na bazie omeprazolu i pantoprazolu stosujemy zawsze rano na czczo, około pół godziny przed śniadaniem
Leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych najlepiej z kolei podawać po jedzeniu - wtedy działanie drażniące na śluzówkę przewodu pokarmowego będzie na pewno mniejsze. 

Warto również przeczytać:

16 komentarzy:

  1. A co z Nimesilem? Z powodu niemożliwie bolesnych miesiączek muszę go przyjmować ok 1 saszetka dziennie przez 3 dni co miesiąc. Ketonal mi nie pomaga, nie mówiąc nawet o 'zwykłych' lekach przeciwbólowych. Przy miesiączce występuje również biegunka. Czy probiotyk pomoże?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nimesulid wykazuje większe powinowactwo do COX-2, a więc nie jest aż tak bardzo niebezpieczny w kwestii powikłań ze strony przewodu pokarmowego.

      Usuń
  2. Bioprazol Bio jest dostępny w dawce 10 mg, natomiast Bioprazol Max w dawce 20 mg :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję. Myślałam o MAX, tylko umknęło mi to w nazwie. Oczywiście to tylko wybrane przykłady.

      Usuń
  3. Jakby trucie NLPZ to byłoby za mało, dorzućmy IPP.
    Świetnie! Koncerny już zacierają rączki na chore społeczeństwo!
    Aho!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jakby cierpiał Pan z powodu naprawdę silnego bólu, to wiedziałby Pan, że czasami nawet długa terapia NLPZ jest konieczna. Oczywiście nikt tu nie mówi o stosowaniu bez wskazań. Ale czasami takie wskazania są.

      Usuń
  4. Dodałbym tylko, że najmniej obciążające żołądek substancje z grupy NLPZ to "oksykamy", nimesulid, ibuprofen i "koksyby". Z kolei najbezpieczniejszym NLPZ'em wbrew pozorom nie jest ibuprofen (który mimo wszystko powoduje pewne ryzyko sercowo-naczyniowe), a naproksen oraz kwas acetylosalicylowy. Oczywiście przy długotrwałym stosowaniu :)
    Z drugiej strony nie polecam ketoprofenu i deksketoprofenu (kwestie żołądkowe) oraz diklofenaku (ryzyko sercowo-naczyniowe).
    Zawsze mnie zastanawia, dlaczego mnóstwo lekarzy przepisuje diklofenak do stosowania ciągłego osobom z chorobami tętnic, miażdżycą i ryzykiem wieńcowym. Przecież ostatnie badania wykazały, że ta substancja ma porównywalne działanie uboczne jak wycofany jakiś czas temu "idealny lek" rofekoksyb...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo ciekawe opracowanie podsumowujące ryzyko w kwestiach sercowo-naczyniowych:
      http://astra28.eu/_up/forum/npzl.pdf

      Usuń
    2. Dziękuje za ciekawy artykuł, tego jeszcze nie miałem okazji przestudiować. Nadal się zastanawiam dlaczego lekarza tak często przepisują chociażby diklofenak i nie potrafię tego zrozumieć.

      Usuń
  5. Nie uwierzę że leki od zielarza są za darmo - a jaka jest gwarancja że pomogą ?-Kupując w aptece -mogę poprosić aby Pani magister poczekała nap 2 tygodnie- bo mam wtedy zasiłek - jeśli Pani ma do mnie zaufanie-zna mnie od lat - pomoże mi zapłacić za leki za jakiś czas -Zielarz przeważnie wydaje leki internetowo -Jego nie obchodzi że nie mam pieniędzy -zapłacisz przyśle ci leki nie zapłacisz figa z makiem --Więc jakie to leczenie gdy przez miesiąc nie mogę brać leków bo nie stać mnie je wykupić ?-i tak się zdarza w każdym miesiącu -Leki ziołowe od zielarza nie są tanie - Więc widzicie ze każdy ma zysk z pacjenta- prawda?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dla mnie argumentem za apteką jest zawsze fakt, że leki i inne preparaty przechowywane są w odpowiednich warunkach. Ostatnio przyszła do mnie pacjentka, która w małej budce z kosmetykami kupiła krem. Był zepsuty i okazało się, że dwa lata po terminie ważności. Kupując w aptece ma się pewność, że kontrolowane są warunki przechowywania, bo w każdym pomieszczeniu musi być termometr i higrometr.

      Usuń
  6. Czy w biorac meloxicam (Opocan) rowniez nalezy stosowac IPP? Z gory dziekuje za odpowiedz. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli jest stosowany okazjonalnie, to nie trzeba (należy do inhibitorów COX-2 - tych mniej obciążających żołądek, choć nie w 100%) Chyba, że stosuję się go przewlekle, to wtedy jak najbardziej należy wdrożyć IPP. Inna sprawa to choroba refluksowa czy wrzodowa, wtedy koniecznie.
      Od siebie dodam, że czasem nie trzeba brać większych dawek NLPZ bo wystarczy mniejsza ilość i podbicie paracetamolem 500 mg (ewentualnie 1000 mg).

      Usuń
    2. Dziekuje za odpowiedz. Pozdrawiam

      Usuń
    3. Dziekuje za odpowiedz. Pozdrawiam

      Usuń
  7. Całe szczęście, że - także dzięki takim blogom jak ten - mamy do czynienia ze stopniowym wzrostem świadomości zarówno lekarzy, farmaceutów, jak i samych pacjentów w zakresie konieczności stosowania preparatów osłonowych.

    OdpowiedzUsuń

Powiadomienia o nowych wpisach :)